Wat is de kostendelersnorm?
De kostendelersnorm is een regeling binnen de Participatiewet die bepaalt dat uw uitkering lager wordt als u met meer volwassenen in één woning woont. Het idee is dat u de woonkosten deelt en daardoor minder geld nodig heeft om van rond te komen.
De kostendelersnorm geldt voor de bijstandsuitkering en ook voor de AIO-aanvulling. Hoe meer medebewoners van 21 jaar of ouder, hoe lager uw uitkering.
Hoe wordt de kostendelersnorm berekend?
De SVB past de volgende formule toe:
- 1 volwassene: 70% van het netto referentieminimumloon
- 2 volwassenen: 50% per persoon (samen 100%)
- 3 volwassenen: 43,33% per persoon (samen 130%)
- 4 volwassenen: 40% per persoon (samen 160%)
Wie telt mee als kostendeler?
Alle personen van 21 jaar of ouder die op hetzelfde adres staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) tellen mee, ongeacht of zij:
- Familie zijn of niet
- Bijdragen aan de woonkosten of niet
- Een eigen inkomen hebben of niet
Wie telt niet mee?
De volgende personen tellen niet mee als kostendeler:
- Personen jonger dan 21 jaar
- Studenten die studiefinanciering ontvangen (onder de 27 jaar)
- Personen die een commerciële huurovereenkomst hebben (kamerhuurders die een marktconforme huur betalen)
- Personen die zelf AIO of bijstand ontvangen en bij wie de kostendelersnorm al is toegepast (zij tellen wel mee voor het aantal)
De impact op uw AIO-aanvulling
De kostendelersnorm kan uw AIO-aanvulling aanzienlijk verlagen. Een voorbeeld:
Stel, u bent alleenstaand en ontvangt een onvolledige AOW van €700 per maand. Zonder kostendelersnorm zou uw AIO-aanvulling circa €645 per maand zijn (aanvulling tot €1.345). Als uw volwassen zoon bij u inwoont, wordt het maximum verlaagd naar circa €963 per maand. Uw AIO-aanvulling daalt dan naar circa €263 per maand — een verschil van bijna €400.
Veelvoorkomende problemen met de kostendelersnorm
Mantelzorgsituaties
Een veelgehoorde klacht is dat de kostendelersnorm mantelzorgers benadeelt. Als uw volwassen kind bij u intrekt om voor u te zorgen, of als u bij uw kind intrekt voor zorg, wordt uw uitkering gekort. Er geldt geen uitzondering voor mantelzorg, hoewel dit in de politiek regelmatig wordt bediscussieerd.
Onjuiste registratie in het BRP
De SVB baseert zich op de BRP-registratie (Basisregistratie Personen). Als iemand op uw adres staat ingeschreven maar er feitelijk niet woont, kunt u bezwaar maken. U moet dan wel bewijzen dat de registratie niet overeenkomt met de werkelijkheid.
Commerciële onderhuur
Als een medebewoner een commerciële huurovereenkomst met u heeft en een marktconforme huur betaalt, telt deze persoon niet mee als kostendeler. De SVB stelt hier wel strenge eisen aan:
- Er moet een schriftelijke huurovereenkomst zijn
- De huurprijs moet marktconform zijn
- De huur moet daadwerkelijk worden betaald (aantoonbaar via bankafschriften)
Bezwaar maken tegen de kostendelersnorm
Wanneer bezwaar maken?
U kunt bezwaar maken als:
- De SVB het aantal kostendelers onjuist heeft vastgesteld
- Iemand op uw adres staat ingeschreven maar er niet daadwerkelijk woont
- Een medebewoner ten onrechte niet is uitgezonderd (bijvoorbeeld een student of commerciële huurder)
- De toepassing van de kostendelersnorm leidt tot een onbillijke situatie waarvoor een uitzondering zou moeten gelden
Het bezwaarschrift
In uw bezwaarschrift onderbouwt u concreet waarom de kostendelersnorm onjuist is toegepast. Voeg bewijsstukken bij, zoals:
- BRP-uittreksels die aantonen dat een persoon elders staat ingeschreven
- Huurovereenkomsten en bankafschriften voor commerciële onderhuur
- Verklaringen van buren of instanties over de feitelijke woonsituatie
- Bewijs van mantelzorg (indicatie van het CIZ of andere zorgindicatie)
Bezwaartermijn
Ook hier geldt een termijn van zes weken na het besluit.
Beroep bij de rechtbank
Als uw bezwaar wordt afgewezen, kunt u in beroep bij de rechtbank. De Centrale Raad van Beroep heeft in verschillende uitspraken geoordeeld over de kostendelersnorm. Een ervaren advocaat kan u wijzen op relevante jurisprudentie.
Tips om de gevolgen te beperken
- Controleer de BRP-registratie: zorg dat alleen personen die daadwerkelijk bij u wonen op uw adres staan ingeschreven
- Overweeg een commercieel huurcontract: als een medebewoner huur betaalt, leg dit dan vast in een schriftelijk contract
- Vraag advies voordat iemand bij u intrekt: de financiële gevolgen kunnen groot zijn
- Meld wijzigingen direct: als een medebewoner verhuist, meld dit bij de SVB en de gemeente
Arslan & Arslan Advocaten helpt u
Bij Arslan & Arslan Advocaten helpen wij u bij geschillen over de kostendelersnorm. Wij kunnen:
- Beoordelen of de kostendelersnorm correct is toegepast in uw situatie
- Een bezwaarschrift opstellen met de juiste juridische gronden
- U bijstaan bij de hoorzitting en in beroep bij de rechtbank
- Adviseren over mogelijkheden om de gevolgen te beperken
Neem contact op met Arslan & Arslan Advocaten via 070 4500 300 of bezoek arslan.nl.