Het AOW-gat: waarom ontvangt u geen volledige AOW?
De AOW (Algemene Ouderdomswet) is het basispensioen in Nederland. U bouwt AOW op voor elk jaar dat u in Nederland woont of werkt tussen uw 15e en uw AOW-leeftijd. Elk jaar dat u verzekerd bent, bouwt u 2% AOW op. Voor een volledige AOW moet u dus 50 jaar verzekerd zijn geweest.
Als u niet de volledige 50 jaar in Nederland heeft gewoond, ontvangt u een onvolledige AOW. Dit wordt het AOW-gat genoemd. Voor elk jaar dat u niet verzekerd was, wordt uw AOW met 2% gekort.
Wie heeft een AOW-gat?
Het AOW-gat treft vooral:
- Arbeidsmigranten die op latere leeftijd naar Nederland zijn gekomen
- Mensen die een deel van hun leven in het buitenland hebben gewoond
- Gezinsherenigers die hun partner of ouders op latere leeftijd naar Nederland hebben laten overkomen
- Mensen die tijdelijk naar het buitenland zijn verhuisd en niet vrijwillig AOW hebben doorbetaald
Voorbeeld
Stel, u bent op uw 40e naar Nederland gekomen en u bent nu 67. U heeft dan 27 jaar AOW opgebouwd, oftewel 54% van de volledige AOW. Uw AOW-uitkering bedraagt dan 54% van het volledige bedrag — een aanzienlijk lager inkomen dan het sociaal minimum.
De AIO-aanvulling voor migranten
De AIO-aanvulling (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen) is specifiek bedoeld om het inkomen van ouderen met een onvolledige AOW aan te vullen tot het sociaal minimum. De AIO wordt uitgevoerd door de SVB en valt onder de Participatiewet.
Voorwaarden
Om in aanmerking te komen voor de AIO-aanvulling moet u:
- De AOW-leeftijd hebben bereikt
- In Nederland wonen (de AIO is niet exporteerbaar)
- Een inkomen hebben dat onder het sociaal minimum ligt
- Voldoen aan de vermogenstoets (maximaal €8.261 alleenstaand, €16.521 gehuwden in 2025)
Let op: de inlichtingenplicht
Als AIO-ontvanger heeft u een inlichtingenplicht. U moet alle relevante wijzigingen direct doorgeven aan de SVB, waaronder:
- Wijzigingen in uw inkomen (ook buitenlands pensioen of inkomen)
- Wijzigingen in uw vermogen (ook in het buitenland)
- Wijzigingen in uw woonsituatie (verhuizing, samenwonen, kostendelersnorm)
- Reizen naar het buitenland (langer dan 4 weken kan gevolgen hebben)
Veelvoorkomende problemen voor migranten
Vermogen in het land van herkomst
De SVB doet regelmatig onderzoek naar vermogen in het buitenland. Als u eigenaar bent van onroerend goed in uw land van herkomst — ook als dit een familiehuis is dat weinig waard is — kan de SVB dit als vermogen meetellen. Dit leidt regelmatig tot geschillen.
Aandachtspunten:
- De SVB hanteert de WOZ-waarde niet voor buitenlands onroerend goed, maar bepaalt zelf de waarde (vaak via een plaatselijk taxatierapport)
- Een woning die niet verkoopbaar is of waarvoor geen markt bestaat, kan desondanks worden meegeteld
- Erfenissen of onverdeelde boedels in het buitenland kunnen als vermogen worden aangemerkt
- Het is cruciaal om een eigen taxatierapport te laten opstellen als u het niet eens bent met de waardebepaling van de SVB
Buitenlands pensioen
Als u een pensioen uit het buitenland ontvangt, wordt dit in mindering gebracht op uw AIO-aanvulling. Dit geldt ook voor kleine pensioenbedragen. Soms rekent de SVB met een pensioen waarvan u in de praktijk geen gebruik maakt of dat is stopgezet.
Verblijf in het buitenland
Als u langer dan vier weken naar het buitenland gaat, kan dit gevolgen hebben voor uw AIO-aanvulling. Bij een verblijf langer dan dertien weken wordt de AIO in principe stopgezet. Dit is met name relevant voor migranten die regelmatig familie in het land van herkomst bezoeken.
Kostendelersnorm bij meerpersoonshuishoudens
Veel migrantengezinnen wonen met meerdere generaties onder één dak. De kostendelersnorm verlaagt in dat geval de AIO-aanvulling aanzienlijk. Elk volwassen gezinslid (21+) dat op hetzelfde adres staat ingeschreven, telt mee.
Bezwaar maken bij problemen met de AIO
Wanneer bezwaar maken?
U kunt bezwaar maken als:
- Uw AIO-aanvulling wordt afgewezen terwijl u meent recht te hebben
- De SVB uw vermogen in het buitenland te hoog waardeert
- De SVB ten onrechte rekening houdt met buitenlands pensioen dat u niet ontvangt
- De kostendelersnorm onjuist wordt toegepast
- Uw AIO wordt beëindigd na een verblijf in het buitenland
- U een terugvordering of boete ontvangt
Bezwaartermijn en procedure
De bezwaartermijn is zes weken na het besluit. U dient een bezwaarschrift in bij de SVB, waarin u uitlegt waarom u het niet eens bent. Voeg bewijsstukken bij, zoals:
- Een eigen taxatierapport van onroerend goed in het buitenland
- Bewijs dat een buitenlands pensioen is stopgezet of niet wordt uitbetaald
- BRP-uittreksels en verklaringen over de feitelijke woonsituatie
- Reisdocumenten en bewijs van verblijf in Nederland
Beroep en hoger beroep
Na een afwijzing van uw bezwaar kunt u in beroep bij de rechtbank en vervolgens in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep.
Vrijwillige AOW-verzekering
Wist u dat u uw AOW-gat kunt beperken door vrijwillig AOW te betalen? Als u vanuit het buitenland naar Nederland komt, kunt u zich binnen een jaar na het einde van uw verplichte verzekering vrijwillig verzekeren. De premie is inkomensafhankelijk.
Tip: informeer bij de SVB naar de mogelijkheden van vrijwillige AOW-verzekering zodra u in Nederland woont. Hoe eerder u begint, hoe kleiner het AOW-gat.
Arslan & Arslan Advocaten helpt u
Bij Arslan & Arslan Advocaten begrijpen wij de unieke uitdagingen waarmee migranten te maken hebben bij het AOW-gat en de AIO-aanvulling. Onze advocaten spreken Nederlands, Turks, Engels en Pools en hebben ruime ervaring met:
- Geschillen over vermogen in het buitenland
- Bezwaar tegen de beëindiging of verlaging van de AIO-aanvulling
- De kostendelersnorm bij meerpersoonshuishoudens
- Terugvorderingen en boetes van de SVB
- Beroep en hoger beroep bij de rechtbank en de CRvB
Neem vrijblijvend contact op via 070 4500 300 of bezoek arslan.nl. Wij beoordelen uw situatie en adviseren u over uw mogelijkheden.