İşten çıkarma durumunda birçok halde kıdem tazminatı (transitievergoeding) hakkınız bulunmaktadır. Bazı durumlarda bunun üzerine, örneğin bir uzlaşma sözleşmesinde, daha yüksek bir işten çıkarma tazminatı kararlaştırılabilir. Bu tazminatlar arasındaki fark büyüktür ve çalışan olarak sizin için mali sonuçları önemli olabilir.
Bu yazıda kıdem tazminatının nasıl işlediğini, ne zaman daha yüksek bir tazminata hak kazandığınızı ve işten çıkarmanızdan en iyi sonucu nasıl elde edebileceğinizi açıklıyoruz.
Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, işverenin aşağıdaki durumlarda ödemekle yükümlü olduğu yasal işten çıkarma tazminatıdır:
UWV (Çalışan Sigortası Kurumu) veya sulh mahkemesi aracılığıyla işten çıkarma.
Uzlaşma sözleşmesi yoluyla işten çıkarma.
Belirli süreli sözleşmenin yenilenmemesi.
Bu tazminat, başka bir işe geçişi kolaylaştırmaya yöneliktir.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı şu şekilde hesaplanmaktadır:
Her çalışma yılı için brüt aylık maaşın 1/3'ü.
Daha kısa süreler için orantılı olarak hesaplanır.
Hesaplama örneği:
Maaş: aylık 3.000 EUR brüt.
Çalışma süresi: 6 yıl ve 4 ay.
Kıdem tazminatı = 6 x 1.000 EUR + (4/12 x 1.000 EUR) = 6.333 EUR brüt.
Not: Bazı toplu iş sözleşmelerinde daha elverişli düzenlemeler yer alabilir.
Kıdem tazminatına ne zaman hak kazanırsınız?
İşvereniniz sözleşmeyi feshettiğinde.
Belirli süreli sözleşmeniz yenilenmediğinde.
İşvereninizle uzlaşma sözleşmesi akdettiğinizde.
Kendiniz istifa ettiğinizde kıdem tazminatı hakkınız bulunmamaktadır; ancak özel durumlarda (örneğin işverenin ciddi kusurlu davranışı nedeniyle istifa) bu hak saklıdır.
Daha yüksek işten çıkarma tazminatı: nasıl işler?
Kıdem tazminatı asgari tutardır. Birçok durumda çalışan daha fazlasını elde edebilir:
Uzlaşma sözleşmesinde müzakereler yoluyla.
İşverenin ciddi kusurlu davranışı halinde (hakkaniyete dayalı tazminat).
Yeniden yapılanma durumunda sosyal plan kapsamında.
Uygulamadan örnekler
Örnek 1: Bir çalışan, yeniden yapılanma nedeniyle işten çıkarılmasında yasal kıdem tazminatını almıştır. Avukatı aracılığıyla yürütülen müzakereler sonucunda 3 ek aylık maaş almıştır.
Örnek 2: Bir yıllık belirli süreli sözleşmesi olan bir çalışan, yine de 800 EUR tutarında kıdem tazminatı almıştır. Bu hakkından başlangıçta habersizdi.
Örnek 3: Bir çalışan, işverenin ciddi kusurlu davranışı nedeniyle işten çıkarılmasında kıdem tazminatının yanı sıra 25.000 EUR tutarında hakkaniyete dayalı tazminat almıştır.
Kıdem tazminatı ve işten çıkarma tazminatı kontrol listesi
Kıdem tazminatının doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol ediniz.
Toplu iş sözleşmesinde daha elverişli bir düzenleme olup olmadığını inceleyiniz.
Uzlaşma sözleşmesinde ek işten çıkarma tazminatı için müzakere ediniz.
İşverenin ciddi kusurlu davranışı halinde hakkaniyete dayalı tazminat davası açmayı değerlendiriniz.
Hesaplamayı bir iş hukuku avukatına kontrol ettiriniz.
Sık yapılan hatalar
Belirli süreli sözleşmelerin kıdem tazminatı hakkı vermediğini varsaymak.
Ek tazminat talep etmeden uzlaşma sözleşmesi imzalamak.
Emeklilik veya işsizlik ödeneği üzerindeki etkileri göz ardı etmek.
İşverenin hesaplamasına doğrulama yapmadan güvenmek.
Sıkça sorulan sorular (SSS)
1. Her zaman kıdem tazminatına hakkım var mıdır?
İşten çıkarma veya sözleşmenin yenilenmemesi durumunda genellikle evet; ancak kendiniz istifa ettiğinizde bu hak bulunmamaktadır.
2. Kıdem tazminatım ne kadardır?
Her çalışma yılı için aylık maaşın 1/3'ü; daha kısa süreler için orantılı olarak hesaplanır.
3. Kıdem tazminatından fazlasını alabilir miyim?
Evet, müzakereler yoluyla veya işverenin ciddi kusurlu davranışı halinde.
4. İşverenim avukatlık masraflarımı öder mi?
Evet, uzlaşma sözleşmesine çoğu zaman avukatlık masraflarına katkı dahil edilmektedir.
5. Belirli süreli sözleşmem sona erdiğinde de kıdem tazminatı alır mıyım?
Evet, bu 2020'den bu yana yasal bir zorunluluktur.
Neden Arslan Advocaten?
İşten çıkarma ve işten çıkarma tazminatları konusunda uzmanlaşmış
Kıdem tazminatınızın hesaplamasını doğruluyoruz
Uzlaşma sözleşmeleri aracılığıyla daha yüksek tazminat için müzakere ediyoruz
Davalarda düzenli olarak ek tazminat elde ediyoruz
Sonuç
Kıdem tazminatı, işten çıkarmada önemli bir temel hak olmakla birlikte, çoğu zaman daha fazlası elde edilebilir. Etkili müzakereler veya hukuki işlemlerle tazminat önemli ölçüde artırılabilir. Bu nedenle bir sözleşme imzalamadan önce durumunuzu mutlaka değerlendiriniz.